پرچمداری هیئات در حرکتهای مردمی جنگ ۱۲ روزه
پرچمداری هیئات در حرکتهای مردمی جنگ ۱۲ روزه
هیئت، تنها یک محفل سوگواری نیست؛ بلکه واحدی اجتماعی با ساختاری ریشهدار در سنت اسلامی است که بر محور مودّت اهلبیتعلیهمالسلام شکل گرفته و رسالت آن، هدایت مردم به سوی آرمانهای اهلبیت است. این نهاد مذهبی، از روزگار ائمه تا به امروز، نقشی اساسی در انسجام اجتماعی، تبیین معارف دینی و ایجاد انگیزهی عمل در میان مردم ایفا کرده است. امام صادقعلیهالسلام زمانی که از راوی پرسید آیا گرد هم میآیید، سخن از مسائل ما میگویید؟ و پس از شنیدن پاسخ مثبت فرمودند: «من دوست میدارم این مجالس را»، در واقع به ماهیت احیاگر هیئات اشاره کردند؛ هیئت، محل جهاد تبیین است و از سنت «اَحیُوا اَمرَنا» برمیخیزد.
در موقعیتهای بحرانی، خصوصاً جنگها، هیئات مذهبی همواره نقشی فراتر از یک تشکل فرهنگی داشتهاند. جنگ ۱۲ روزه، که نمادی از مقاومت یک ملت در برابر تجاوزگری است، صحنهای بود که در آن هیئات به عنوان پایگاه معنوی و محرک اجتماعی ظاهر شدند. واعظین با تبیین شرایط جنگ با پلیدترین افراد روی زمین، شعرا با سرودن اشعار حماسی و میهنپرستانه، و مداحان با انتشار این اشعار بهوسیله نواهای ماندگار خود، نهتنها دلهای مردم را به هم نزدیک کردند، بلکه شعلهی همبستگی، استقامت و خروش را در دلها افروختند و باعث شدند مردم ایران اسلامی، لبیک به پژواک «هَل مِن ناصرٍ یَنصُرُنی» امام حسینعلیهالسلام را با حضور خود در صحنه و میدان وفاق و اتحاد، بدهند.
بر اساس منویات رهبر معظم انقلاب، هیئت جای جهاد است. هیئت، کانون جهاد است؛ جهاد فیسبیلالله، جهاد در راه احیای مکتب اهلبیت، مکتب امام حسینعلیهالسّلام، مکتب شهادت. در روز عاشورا، امام حسینعلیهالسلام گفت: «هَل مِن ناصرٍ یَنصُرُنی»، اما هیچ کس در این آفاق نبود که در آن میدان پاسخ مثبت به حسینعلیهالسلام بگوید. اینک اما شرایط دگرگون شده است. جوان مسلمان ایرانی با شور حسینی در مقابل تمام کفر قد علم میکند و به هل من ناصر ولی خود لبیک میگوید. این، اثر هیئت امام حسینعلیهالسلام است که جوان ایرانی را اینگونه به میدان مبارزه سوق میدهد؛ چرا که عاشورا، مهد مقاومت است و اصلاً معنای محرم و عاشورا در منطق شیعی و فرهنگ اسلامی، نثار خون، شهید شدن و قیام در راه آرمان حقی است که برای همه انسانها و انسانیتها ارزشمند است.
بر همین اساس، جوانان انقلابی و متدین، تحت تأثیر تربیت هیئتی، به جبهههای دفاع و مقاومت جذب شدند. این تربیت، مبتنی بر اشکی است که بر عاطفهای آتشین و معرفتی عمیق از حضرت ابیعبدالله الحسینعلیهالسلام استوار است. این هیئتها هستند که سنت عزاداری را به ابزار هویتسازی و برانگیختگی اجتماعی تبدیل کردهاند و همین سنت اسلامی عزاداری بر سالار شهیدان است که جمهوری اسلامی ایران را نگه داشته است.
با این توضیحات، پرچمداری هیئات در حرکتهای مردمی، بازتعریفی از مفهوم دین در عرصهی اجتماعی است؛ دینِ صرفاً فردی جای خود را به دینی داده که در متن جامعه نفس میکشد و علیه ظلم فریاد میزند. هیئت، از جایگاه سنتی خود خارج شده و به نهاد مقاومت بدل گشته است. عاشورا به میدان جنگ ۱۲ روزه پیوند خورد؛ زیرا شور حسینی، مردم را از دل هیئت به دل میدان آورد. این یعنی هیئت نه فقط روایتگر تاریخ، بلکه سازندهی آینده است.
در نهایت، باید گفت که هیئات مذهبی در جنگ ۱۲ روزه، نهفقط حافظ ارزشها، بلکه عامل پیروزی روانی و اجتماعی بودند. پرچمداری هیئات، بهعنوان ادامهی پرچمداری حضرت ابوالفضلالعباسعلیهالسلام در عاشورا، امروز در جنگهایی همچون نبرد ۱۲ روزه تکرار میشود؛ و این تکرار، گواهی است بر بقای مکتب، استقامت امت، و حیات مجدد عاشورا.


دیدگاهتان را بنویسید